İçərişəhər Dövlət Tarix - Memarlıq Qoruğu İdarəsi

Azərbaycan xalqı qədim tarixə və zəngin mədəniyyətə malik bir xalqdır və bu mədəniyyətin ən parlaq nümunələrindən biri Bakı şəhərində yerləşir. Paytaxtın ən qədim mərkəzi olan İçərişəhər özünün memarlıq irsi, küçə quruluşu, yaşayış kompleksləri və tarixi abidələri ilə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Burada yerləşən Qız Qalası və Şirvanşahlar Sarayı kimi dünya əhəmiyyətli abidələr Azərbaycanın keçmişini bu günə daşıyır. İçərişəhər həmçinin əsrlər boyu sosial, mədəni və iqtisadi həyatın mərkəzi olmuşdur. Bu ərazi şəhərin inkişaf tarixində əvəzedilməz rol oynayır.

1977

10 avqust 1977-ci ildə Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin 280 saylı Qərarı ilə İçərişəhərə Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu statusu verildi. Bu qərar kompleksin xüsusi mühafizə rejiminə alınmasına və onun dövlət nəzarətində qorunmasına imkan yaratdı. Eyni zamanda, həmin dövrdən etibarən İçərişəhərin bərpası və yenidən qurulması ilə bağlı daha sistemli işlər görülməyə başlandı. Bu addım kompleksin gələcək qorunması üçün əsas baza yaratdı.

1981

15 sentyabr 1981-ci ildə Heydər Əliyevin imzaladığı qərar İçərişəhərin qorunmasına yeni mərhələ gətirdi. Bu qərarla şəhərsalma və memarlıq abidələrinin mühafizəsi üzrə geniş miqyaslı tədbirlər təsdiqləndi. İçərişəhərdə bərpa və rekonstruksiya işlərinin sürətləndirilməsi üçün konkret tapşırıqlar verildi. Həmçinin arxeoloji qazıntıların genişləndirilməsi və abidələrin texniki vəziyyətinin yaxından izlənməsi tələb olundu. Bu sənəd İçərişəhərin dövlət səviyyəsində prioritet elan edilməsinin növbəti sübutu idi.

1984

23 mart 1984-cü ildə “Bakı şəhərində yerləşən “İçərişəhər” kompleksinin qorunması, bərpası və istifadəsi tədbirlərinin yaxşılaşdırılması” haqqında yeni qərar qəbul edildi. Bu qərar kompleksdə aparılan işlərin daha səmərəli icrasını təmin etməyə yönəlmişdi. Abidələrin bərpası, məhəllələrin yenilənməsi və kommunikasiya xətlərinin təkmilləşdirilməsi gündəmə gətirildi. Eyni zamanda turizm potensialının artırılması üçün yeni yanaşmalar təklif olundu. Bu qərar kompleksin qorunması işlərinin fasiləsiz davam etməsinə şərait yaratdı.

1988

1988-ci ildən ölkədə baş verən siyasi və sosial hadisələr İçərişəhərin qorunması prosesini zəiflətdi. Bu dövrdə bərpa işləri demək olar ki, dayandırıldı və mühafizə mexanizmlərinin bir çoxu öz funksionallığını itirdi. Abidələrin bir hissəsi baxımsız qaldığı üçün zərər gördü. Bu, İçərişəhərin gələcəyi üçün ciddi təhlükə yaradan bir mərhələ idi.

1993

1993-cü ildə Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı İçərişəhərin bərpası işlərinə yeni nəfəs gətirdi. Bu dövr abidələrin yenidən dövlət diqqətinə qaytarılması ilə xarakterizə olunur. İçərişəhər abidələr kompleksinin mühafizəsi üzrə əvvəlki layihələr yenidən nəzərdən keçirildi və aktual vəziyyətə uyğunlaşdırıldı. Bərpa və inventarizasiya işləri daha sistemli şəkildə aparılmağa başlandı. Bu, İçərişəhərin yenidən dirçəlişi üçün əsas addımlardan biri oldu.